ภูผาเบล นครหมาป่าแห่งกาฬทวีป (Bale Mountains : the wolfland of Africa)

semienwolf11

เมื่อ 100,000 ปีก่อนในยุคน้ำแข็ง สุนัขป่าจำนวนหนึ่งได้อพยพจากยูเรเซียเข้ามายังแอฟริกา พวกมันท่องลงใต้จนถึงดินเทือกเขาสูงของเอธิโอเปียและถูกขวางไว้ด้วยทะเลทรายกว้างใหญ่ที่กั้นดินแดนตอนในกับเขตเทือกเขา นั่นทำให้พวกสุนัขป่าเหล่านี้ต้องดำรงชีวิตอยู่ในเทือกเขาแห่งนี้

bale2

อุทยานแห่งชาติเทือกเขาเบลตั้งอยู่ในภาคตะวันออกเฉียงใต้ของเอธิโอเปีย ห่างจากกรุงแอดดิส อะบาบา ซึ่งเป็นเมืองหลวงไปทางตะวันออกเฉียงใต้ 400 กิโลเมตร มีเนื้อที่รวม 2,150 ตารางกิโลเมตร ได้รับเลือกเป็นมรดกโลกในปี 2009 อุทยานแห่งนี้อยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลโดยเฉลี่ยเกือบสามพันเมตร ภูมิประเทศเป็นทุ่งหญ้าแบบอัลไพน์สลับป่าโปร่ง มีทิวเขาทอดยาวทางเหนือ สภาพอากาศแห้งแล้งและหนาวเย็น แต่กระนั้นที่นี่ก็เป็นถิ่นพำนักของสัตว์ป่าหลายชนิด

warthog

     หมูป่าหน้าหูด (warthog)

ท่ามกลางแสงแดดยามเช้า บริเวณทุ่งหญ้าเชิงเขา หมูป่าหน้าหูดสองตัวยืนมองอย่างระวังภัยครู่หนึ่งก่อนออกเดินต่อเพื่อหาอาหาร ไม่ไกลกันนัก ฝูงไนยาล่าภูเขา ซึ่งเป็นแอนทีโลปที่หายากและพบได้เฉพาะในที่ราบสูงบางแห่งของอาฟริกาตะวันออกเฉียงเหนือเท่านั้น กำลังกินหญ้าในทุ่ง โดยมีตัวผู้ซึ่งมีเขายาวโค้งงดงามคอยดูแลสมาชิกในฝูงซึ่งประกอบด้วยตัวเมียและลูก 

mountainnyalaherd

ไนอาล่าภูเขาเพศเมีย (female mountain nyala)

mountainnyala

 ไนอาล่าภูเขาเพศผู้ (male mountain nyala)

ส่วนในป่าโปร่ง มีพวกแอนทีโลปที่ชอบอยู่ตามลำพังอย่างโอรีบีเดินเหยาะย่างอยู่ ขณะที่อีกาปากหนาร่อนลงมายืนอยู่บนพื้นเพื่อพักเหนื่อยหลังบินออกหากินตั้งแต่ฟ้าสาง

oribi2

 โอรีบี (Oribi)

Thick-bill_Raven

นกกาปากหนา (Thick billed raven)

ไกลขึ้นไปทางตอนเหนือ เป็นที่ตั้งของเทือกเขาเบลอันเป็นที่มาของชื่ออุทยานแห่งนี้ เทือกเขาดังกล่าวตั้งอยู่บนที่ราบสูงซาเนตติซึ่งอยู่สูงกว่าระดับน้ำทะเลถึงสี่พันเมตร ที่นี่เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์กินเนื้อที่หายากที่สุดชนิดหนึ่งของโลก นั่นคือ สุนัขป่าเอธิโอเปีย

balepark

ที่ราบสูงเทือกเขาเบล

สุนัขป่าชนิดนี้สืบเชื้อสายมาจากสุนัขป่ายูเรเซียซึ่งมีลักษณะคล้ายกับหมาป่าสีเทาที่อพยพจากถิ่นอาศัยเดิมในเอเชียและยุโรปเข้ามายังทวีปแอฟริกาในยุคน้ำแข็งเมื่อ 100,000 ปีก่อน ซึ่งในช่วงเวลานั้นพื้นที่ตอนเหนือของแอฟริกามีอากาศหนาวเย็น เขตเทือกเขาเบลของเอธิโอเปียถูกปกคลุมด้วยธารน้ำแข็งและหิมะ ทว่าถัดจากเขตเทือกเขาลงไปเป็นทะเลทรายกว้างใหญ่ไพศาลและทะเลทรายนี่เองที่สกัดกั้นไม่ให้หมาป่าเหล่านี้อพยพลงใต้ลึกเข้าไปในทวีปอาฟริกาได้มากกว่านี้

Ethiopian-Wolf122

 หมาป่าเอธิโอเปีย (Ethiopian wolf)

พวกสุนัขป่าได้ดำรงชีวิตอยู่ในเขตเทือกเขาเบลของเอธิโอเปียนับแต่ตอนนั้นและการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในเวลาต่อมา ส่งผลให้พวกมันถูกตัดขาดจากสมาชิกหมาป่าในยุโรปและเอเชีย จนเกิดการวิวัฒนาการแยกสายพันธุ์ออกมาและกลายเป็นหมาป่าชนิดใหม่อีกชนิดหนึ่ง

wolfface

สุนัขป่าเอธิโอเปียมีขนาดเล็กกว่าสุนัขป่าสีเทา โดยมีน้ำหนักราวสามสิบกิโลกรัม ขนเป็นสีแดง หางสีขาวดำและมีแถบสีขาวตรงหน้าอก ตรงลำคอมีขนสีขาวทอดเป็นแนวโค้งขึ้นไปถึงดวงตา พวกมันอาศัยอยู่รวมเป็นฝูงและช่วยกันดูแลลูกน้อย ทว่ามักนิยมออกล่าตามลำพังแทนที่จะร่วมมือกันแบบหมาป่าชนิดอื่น

Ethiopian-Wolf1

semienwolf33

พฤติกรรมการรวมฝูงและช่วยกันเลี้ยงลูกของหมาป่าเอธิโอเปียทั้งๆที่ไม่ได้มีความร่วมมือกันในการล่า สร้างความแปลกใจให้กับนักธรรมชาติวิทยาที่ศึกษาเรื่องของพวกมัน ทว่าไม่นานพวกเขาก็พบสาเหตุที่หมาป่าชนิดนี้ต้องรวมฝูงกัน เนื่องจากในถิ่นอาศัยของหมาป่าชนิดนี้แทบไม่มีสัตว์ใหญ่อยู่เลยและเหยื่อที่เป็นอาหารหลักของพวกมันก็คือหนูและหนูตุ่นยักษ์ที่มีขนาดเท่ากระต่าย

giantmolerat

หนูตุ่นยักษ์

ซึ่งการรวมกันเป็นฝูงกันจะช่วยให้พวกหมาป่าสามารถรักษาอาณาเขตของถิ่นอาศัยเพื่อให้มีปริมาณเหยื่อมากพอสำหรับสมาชิกทุกตัวได้ โดยฝูงสุนัขป่าที่มีสมาชิกมากกว่าจะสามารถครอบครองถิ่นอาศัยได้กว้างกว่าและมีประชากรเหยื่อมากกว่าด้วย

semienwolf12

  รวมฝูง

หมาป่าเอธิโอเปียที่โตแล้วจะช่วยกันเลี้ยงลูกหมาในฝูงและผลัดกันออกไปหาอาหาร หมาป่าตัวผู้จะอยู่กับฝูงเดิมตั้งแต่เกิดจนตาย ในขณะที่ตัวเมียจะแยกออกไปหาคู่ พวกหมาป่าเอธิโอเปียจะใช้เสียงหอนเป็นสัญญาณถึงกันเช่นเดียวกับหมาป่าอื่นๆ ทุกเช้า พวกมันจะจัดหน่วยลาดตระเวนออกดูแลอาณาเขตไม่ให้สมาชิกฝูงอื่นบุกรุกเข้ามา โดยหมาป่าที่โตเต็มวัยเป็นผู้รับหน้าที่ดังกล่าวและให้ตัวที่อายุน้อยกว่าทำหน้าที่ดูแลลูกอ่อน

ethiopian_wolfpups

แม่และลูก ๆ

อุทยานแห่งชาติเทือกเขาเบลเป็นถิ่นอาศัยที่สำคัญของหมาป่าเอธิโอเปีย โดยจากจำนวนประชากรทั้งหมดราวหกร้อยกว่าตัวในโลก มีเกือบสี่ร้อยตัวที่อาศัยอยู่ที่นี่ ซึ่งเมื่อมองจากประชากรทั้งหมด คงต้องพูดได้ว่า หมาป่าชนิดนี้อยู่ในข่ายใกล้สูญพันธุ์ ทั้งนี้สาเหตุที่พวกมันลดจำนวนลงก็เนื่องมาจากการที่หมาป่าชนิดนี้มีถิ่นอาศัยในวงแคบโดยพบเฉพาะในพื้นที่ไม่กี่แห่ง ทำให้พวกมันเปราะบางต่อภัยคุกคามทั้งจากการถูกล่า การสูญเสียถิ่นอาศัย

eatmole3

เหยื่ออีกตัวหนึ่ง

โดยเฉพาะในเขตอุทยานแห่งนี้ การบุกรุกของชาวไร่และผู้เลี้ยงปศุสัตว์ที่เข้าไปในพื้นที่อุทยานส่งผลให้ถิ่นอาศัยของหมาป่าลดจำนวนลง อีกทั้งการที่ชุมชนมนุษย์รุกคืบเข้ามา ยังทำให้เกิดการผสมข้ามพันธุ์ระหว่างหมาป่ากับหมาบ้านและส่งผลกระทบต่อสายพันธุ์ดั้งเดิม

flockk

ปศุสัตว์ของชาวบ้าน

ทว่าภัยที่คุกคามร้ายแรงที่สุดต่อหมาป่าเอธิโอเปียก็คือเชื้อโรคที่มาจากสุนัขบ้านที่เข้าไปในถิ่นอาศัยของพวกหมาป่า โดยเฉพาะโรคพิษสุนัขบ้าที่ทำลายประชากรหมาป่าเอธิโอเปียลงไปเป็นจำนวนมาก ดังตัวอย่างเช่นในปี 2010 ซึ่งได้เกิดโรคพิษสุนัขบ้าระบาดและทำให้หมาป่าเอธิโอเปียล้มตายลงไปกว่าร้อยละสี่สิบของจำนวนประชากรทั้งหมดที่นี่

feedpup

แม่หมาป้อนอาหารลูก

คงไม่มีใครบอกได้ว่า อนาคตของหมาป่าเอธิโอเปียจะเป็นเช่นไร แต่อย่างน้อย หากมนุษย์ยังมีสำนึกว่า โลกใบนี้มิได้เป็นที่อยู่ของมนุษย์เท่านั้น แต่ยังเป็นบ้านของสิ่งมีชีวิตอื่นอีกด้วย และมนุษย์จะไม่อาจอยู่ได้อย่างมีความสุขถ้าสิ่งมีชีวิตอื่นๆต้องสิ้นสูญไป บางทีเสียงหอนของหมาป่าเอธิโอเปียอาจจะยังคงก้องกังวานอยู่บนที่ราบสูงและเทือกเขาเบลก็อาจยังคงเป็นนครแห่งหมาป่าของกาฬทวีปต่อไป

Ethiopianwolfhunting

 

 

Related posts:

2 thoughts on “ภูผาเบล นครหมาป่าแห่งกาฬทวีป (Bale Mountains : the wolfland of Africa)

  • มีนาคม 4, 2013 at 11:03 pm
    Permalink

    หมาป่าเอธิโอเปียขนสวยดี น่ารักด้วย น่าเสียจัง ถ้าต้องสูญพันธุ์ไปจริงๆ

    Reply
  • มิถุนายน 15, 2016 at 12:23 am
    Permalink

    ตอนแรกนึกว่าดป็นพวก cuon เหมือนหมาไน ครับ T T

    Reply

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *


* (required)